nr. 1 – maart 2026

Zorgen voor elkaar, is dat dé oplossing voor een capaciteitsprobleem in de zorg? Of is dit een bewuste keuze voor het inrichten van de samenleving? Van ‘zorgen dat’ naar ‘zorgen voor’ is een grote stap die invloed heeft op persoonlijke levens en op het beeld dat we van de samenleving hebben. Zijn wij daar klaar voor?

Gepubliceerd op: 3 maart 2026
Totale lees- en kijktijd: 23:38:21

Vrijwilligerswerk bij ouderen: engagement, ongelijkheid en nieuwe perspectieven

Vrijwilligerswerk wordt vaak voorgesteld als een vanzelfsprekend onderdeel van ‘goed ouder worden’. In beleid, praktijk en onderzoek wordt het gezien als een manier om ouderen actief, betrokken en gezond te houden, terwijl het tegelijk een belangrijke maatschappelijke meerwaarde is. Opvallend hierbij is dat vrijwilligerswerk vooral benaderd wordt als een individuele activiteit en verantwoordelijkheid, maar het is de vraag of dit wel voldoende recht doet aan de betekenis van vrijwilligerswerk: Vrijwilligerswerk als kern van gezond en actief ouder worden.  In de…

Lees meer
Gepubliceerd op: 3 maart 2026
Auteur: Sarah Dury
Leestijd: 10:33

Redactioneel: Zorgen in de wijk

Het huidige zorgsysteem worstelt met de zorg en ondersteuning van het toenemende aantal ouderen in onze samenleving. Veelal wordt gesteld dat arbeidstekorten, een groeiende vraag naar zorg en ondersteuning en stijgende zorgkosten maken dat een andere benaderingswijze noodzakelijk is. Één van de meest genoemde oplossingen is om een groter beroep doen op de gemeenschap en meer te zorgen voor elkaar. Dit wordt mede ingegeven vanuit een beweging om ouderen langer thuis te (laten) wonen, waardoor er dus meer ouderen met…

Lees meer
Gepubliceerd op: 3 maart 2026
Auteur: Jolanda Lindenberg, Tinie Kardol
Leestijd: 05:33

Over het omarmen van fundamentele kwetsbaarheid

Dementie is voor veel mensen die het overkomt, en hun naasten, een ingrijpende en ontregelende ervaring. Het vertrouwde leven lijkt voorbij en een onbekende toekomst opent zich. Een periode van onzekerheid, angst en verlies breekt aan. Toch is dit niet de enige kant van het verhaal: overal ontstaan gemeenschappen waar aandacht, nabijheid en wederkerigheid bijdragen aan kwaliteit van bestaan. In dit artikel gaan we in op wat deze ‘gemeenschappen met een hart’ laten zien en welke betekenis zij kunnen hebben…

Lees meer
Gepubliceerd op: 3 maart 2026
Auteur: Hans Alderliesten, Christa Anbeek, Pauline van Tol, Jeroen Vlug
Leestijd: 12:47

Oude ouders wonen vaker nog zelfstandig thuis

In 2022 telde Nederland 875 duizend personen van 80 jaar of ouder. De meeste van deze ouderen hebben één of meer kinderen. Ongeveer 10 procent is kinderloos.   Vanuit het kind perspectief bezien hadden in 2022 1,65 miljoen Nederlanders een of twee ouders van 80 jaar of ouder. De meeste van deze ‘kinderen’ zijn tussen de 50 en 65 jaar oud. Tien procent heeft twee ouders van 80-plus, 33 procent heeft er één (bij 3 procent is de andere ouder…

Lees meer
Gepubliceerd op: 3 maart 2026
Auteur: Hanna van Solinge
Leestijd: 01:21

Zorgen in de buurt

Steeds langer wonen ouderen zelfstandig in hun buurt. Om de zorg betaalbaar en uitvoerbaar te houden, passend bij de krapte op de arbeidsmarkt en aansluitend bij wat veel mensen willen, wordt ook beleidsmatig al langere tijd ingezet op langer thuis wonen. Gedacht wordt dat vrijwilligers, naasten en buren steeds meer voor elkaar (moeten) gaan zorgen. Veel aandacht gaat daarom uit naar de sociale, persoonlijke relaties in de buurt en hoe sociale verbinding ondersteunend kan zijn aan een (toekomstige) groeiende zorgvraag.…

Lees meer
Gepubliceerd op: 3 maart 2026
Auteur: Derya Uzun, Jolanda Lindenberg
Leestijd: 14:29

Tussen ambivalentie, macht en echte gelijkwaardigheid

De positie van ouderen in onze samenleving is complex en ambivalent. Terwijl hun bijdrage steeds zichtbaarder wordt, blijven vooroordelen en machtsverhoudingen hun participatie bemoeilijken. Dit artikel beschrijft hoe empowerment en participatie kansen kunnen bieden, maar ook hoe zij, zonder kritische reflectie, kunnen ontaarden in schijnbetrokkenheid en bevestiging van stereotypen.  Ouderen in een gepolariseerd debat De maatschappelijke positie van en de beeldvorming over ouderen kenmerken zich door een duidelijke ambivalentie. Enerzijds zijn er positieve evoluties. Zo wordt oud worden steeds minder…

Lees meer
Gepubliceerd op: 3 maart 2026
Auteur: Nico De Witte, Jorrit Campens
Leestijd: 08:26

Revalidatie in de thuissituatie

Door de toenemende vergrijzing, veranderende zorgbehoeften en een groeiende wens om zorg dichter bij huis te organiseren, ontwikkelt de geriatrische revalidatie (GR) zich in hoog tempo. Ambulante geriatrische revalidatie – thuisrevalidatie – biedt revalidanten de mogelijkheid om vanuit de eigen leefomgeving te herstellen. Binnen de vier jaar geleden gestarte GO-Home studie is in co-creatie met revalidanten, mantelzorgers en zorgprofessionals een vernieuwd traject ontwikkeld: ambulante GR versie 2.0. Dit artikel beschrijft de totstandkoming van het traject, de elf kernonderdelen en de…

Lees meer
Gepubliceerd op: 3 maart 2026
Auteur: Astrid Preitschopf, Joline Buijsman-Schilder
Leestijd: 09:38

Zorg en welzijn via een scherm

‘Een onsje meer welzijn, scheelt kilo’s zorg’, dat is kort samengevat de aanleiding tot dit actieonderzoek. Met behulp van een eenvoudig te gebruiken tablet bieden zorg- en welzijnsprofessionals en studenten online integrale ondersteuning aan thuiswonende kwetsbare ouderen, met als doel meer aandacht voor het welzijn van de ouderen te hebben waardoor minder zorg nodig is. Dit artikel gaat in op de inhoud van deze online activiteiten en op de ervaringen hiermee.   Waarom zorg en welzijn via het scherm? Ouderen…

Lees meer
Gepubliceerd op: 3 maart 2026
Auteur: Petra Boersma, Huub Purmer, Robbert Gobbens
Leestijd: 11:09

Tijd om te schenken

Wanneer mensen geconfronteerd worden met een onverwachte verslechtering van hun gezondheid verandert dat hun financiële beslissingen. We onderzoeken of en waarom slechte gezondheid leidt tot een grotere kans op schenkingen tijdens het leven, en wat voor gevolgen dit heeft op (de effectiviteit van) beleid.   Waarom bestuderen we schenkingen tijdens het leven? Inter-vivos giften zijn schenkingen van geld tijdens het leven (in tegenstelling tot een erfenis). Deze schenkingen zijn de afgelopen decennia steeds groter geworden (in zowel formaat als aantal)…

Lees meer
Gepubliceerd op: 3 maart 2026
Auteur: Eduard Suari-Andreu, Max van Lent
Leestijd: 08:32

Begrip

Al bijna 6 maanden zorg ik voor mijn ernstig zieke man. Inmiddels noem ik het maar ernstig ziek, want de aanduiding ‘terminaal’ wordt na 3 maanden verondersteld werkelijkheid te zijn geworden en dat is nog steeds niet het geval. Gelukkig, want we hebben nog steeds goeie momenten samen, maar ook helaas, want ons systeem is daar niet op ingesteld.   Zo krijg ik regelmatig een soort dreigbrieven waarin mij duidelijk wordt gemaakt dat hulpmiddelen slechts 3 maanden verstrekt worden met…

Lees meer
Gepubliceerd op: 3 maart 2026
Auteur: Lineke Verkooijen
Leestijd: 02:24

Boekbespreking: Nieuw Oud

Tineke Abma, Nieuw Oud (2025). 2e druk. Uitgeverij Lannoo Campus, 224 pagina’s, €24,99. EAN 9789059961098.  “Het gaat er niet om hoe oud je wordt, maar hoe je oud wordt’’, zei mijn moeder vaak. Dat is precies het onderwerp van Nieuw Oud, het boek van Tineke Abma, met levenslessen van rolmodellen op leeftijd. Abma zet een verfrissende stap opzij van het dominante verhaal over ouder worden. Niet het bekende rijtje van tekorten (kwetsbaarheid, verlies, aftakeling) staat centraal, maar de rijkdom aan…

Lees meer
Gepubliceerd op: 3 maart 2026
Auteur: Caroline van Dullemen
Leestijd: 04:05

Meervoudige achterstand en sociale participatie in achterstandsbuurten in Amsterdam

Het aantal ouderen met een migratieachtergrond neemt toe, vooral in de grote steden. Vaak wordt verondersteld dat zij meer risico lopen op verschillende vormen van achterstand en op lage sociale participatie dan ouderen met een Nederlandse achtergrond. Maar klopt dit beeld eigenlijk wel? Mijn onderzoek naar de ervaringen van verschillende groepen ouderen in achterstandsbuurten in Amsterdam toont een genuanceerder beeld.   Ruimtelijke spreiding en buurtomstandigheden Door de combinatie van vergrijzing, verstedelijking en migratie neemt het aantal 55-plussers van Surinaamse, Marokkaanse…

Lees meer
Gepubliceerd op: 3 maart 2026
Auteur: Sabine van der Greft
Leestijd: 10:06

LASA: Voeding en cognitief functioneren

Gezonde voeding helpt niet alleen om ons lichaam gezond te houden, maar lijkt ook belangrijk voor onze hersenen. Daarnaast wordt steeds vaker gekeken naar de duurzaamheid van wat we eten: voeding die goed is voor ons én voor de planeet. De EAT-Lancet-richtlijnen zijn een internationaal advies dat laat zien hoe je zowel gezond als duurzaam kunt eten. In een langlopend onderzoek onder 1.371 Nederlanders werd gekeken of mensen die meer volgens deze richtlijnen eten op latere leeftijd hun geheugen en…

Lees meer
Gepubliceerd op: 3 maart 2026
Auteur: Hanneke A. H. Wijnhoven, Marjolein Visser, Almar Kok, Margreet Olthof
Leestijd: 06:29

Gedicht Lieke Marsman

De keuze voor de gedichten in Geron wordt – tenzij anders vermeld – verzorgd door Aafke de Groot, specialist ouderengeneeskunde in Naarden en docent/onderzoeker Geriatrische Revalidatie, VUmc Amsterdam. Zie ook: www.dichterbijdezorg.nl  SPIJT Waarom ik? Waarom wij? Waarom nu? Waarom cumarine? Waarom in tonkabonen? Waarom honing op een schrale keel? Waarom niet marmelade op een papiersnee? En waarom de rubicon? Waarom niet de savio? Waarom zoveel gelezen over hoe je om hulp kunt vragen, maar niets over hoe je een tweede…

Lees meer
Gepubliceerd op: 3 maart 2026
Auteur: Lieke Marsman
Leestijd: 00:44

‘Oud en Krakkemikkig? Nou, ik niet!’

‘Kwetsbare ouderen’, ‘kwetsbare ouderen thuis’, ‘screening van ouderen op kwetsbaarheid’, ‘aantal kwetsbare ouderen neemt toe’ en ‘toenemende complexe zorgvraag kwetsbare ouderen’. Een aantal krantenkoppen over kwetsbaarheid en ouderen. Ondertussen lijkt ‘kwetsbaarheid’ in combinatie met ouderen een bekend fenomeen, maar is dat ook echt zo? Wat verstaan ouderen zelf onder kwetsbaarheid en zien zij zichzelf ook zo? In dit artikel lees je hoe we kunnen leren van het eigen perspectief van ouderen en hoe je daarover met hen in gesprek kan…

Lees meer
Gepubliceerd op: 3 maart 2026
Auteur: Rianne Golbach
Leestijd: 07:31

Levensmoe, en dan?

Levensmoeheid lijkt een steeds vaker besproken, maar toch nog weinig verkend fenomeen. Levensmoeheid wordt vooral gerelateerd aan een expliciete doodswens, maar het is de vraag of dit de complexiteit van het fenomeen recht doet. Veelal zijn de ervaringen van mensen zelf hierin niet meegenomen. Om te begrijpen wat levensmoeheid juist betekent, hebben we uitgebreid geluisterd naar de ervaringen van bewoners van woonzorgcentra.  Van theoretisch concept naar empirisch onderzoek Steeds vaker horen we verhalen van oudere mensen die zeggen:“Voor mij hoeft…

Lees meer
Gepubliceerd op: 3 maart 2026
Auteur: Hannah Thijs
Leestijd: 07:36

Een VN-verdrag voor de mensenrechten van ouderen komt in zicht

Internationale ouderenplatformen, zoals AGE Europe, en de VN-mensenrechtenorganen zelf, geven al vele jaren aan dat het internationale mensenrechtenkader schromelijk tekortschiet bij het garanderen van de rechten van ouderen. Maar er ging een ware schok door de publieke opinie bij de COVID-19-pandemie in 2020. Grote lacunes in het respect voor mensenrechten leidde in vele landen tot massale oversterfte bij ouderen, en dat bovendien veelal in tragische omstandigheden.   Rechten van ouderen In mei 2020 beschrijft de VN secretaris-generaal de aspecten van…

Lees meer
Gepubliceerd op: 3 maart 2026
Auteur: Robert Crivit
Leestijd: 10:08

Boekbespreking: Zin in pensioneren

Lodewijk Schmit Jongbloed & Dion Kotteman (2025). Zin in pensioneren. Op weg naar een betekenisvol pensioen. (Paperback, 115 pagina's, € 22,95, ISBN 978-90-823648-7-3)  ‘Zin in pensioneren’ bevat elf hoofdstukken en vier bijlagen. In de Inleiding staat dat het boekje bedoeld is voor werknemers, zelfstandigen (zzp’ers) - kort of lang voor hun pensioen - en gepensioneerden, die nadenken over het eigen (deeltijd)pensioen of dat van een partner. Het doel van het boekje is de lezer te ondersteunen bij de overgang van…

Lees meer
Gepubliceerd op: 3 maart 2026
Auteur: Lei Delsen
Leestijd: 05:54

Gezondheid en leefvorm: waar staan latters op de gezondheidsladder?

Nederland telt meer dan één miljoen mensen die een partner hebben en er niet mee samenwonen. Veel ouderen kiezen voor een LAT-relatie na eerdere samenwoonrelaties. Zijn er aanwijzingen dat zij qua gezondheid een kwetsbare groep vormen? ‘Latters’ nemen een middenpositie in op de gezondheidsladder. Zij staan veelal een treetje lager qua gezondheid dan samenwonenden, maar ook een treetje hoger dan singles.  Door de vergrijzing telt Nederland de komende decennia steeds meer ouderen. Het aantal 80-plussers stijgt naar verhouding het hardst.…

Lees meer
Gepubliceerd op: 3 maart 2026
Auteur: Hanna van Solinge, Jornt Mandemakers
Leestijd: 11:02